Specyfika psychoterapii grupowej polega na tym, że sesje odbywają się w grupie, czyli biorą w niej udział pacjenci (najczęściej nieznający się wcześniej) oraz terapeuta bądź terapeuci. Dzięki temu pacjenci mogą korzystać nie tylko z obserwacji i aktywności terapeutów, lecz także ze spostrzeżeń współuczestników.
Szczególnie ważne w grupie są zasady – wskazują na konieczność zachowania tajemnicy dotyczącej tożsamości uczestników grupy oraz treści rozmów w niej prowadzonych, kładą nacisk na stałe i aktywne uczestnictwo w sesjach i regulują kwestie płatności oraz kończenia terapii.
Część grupy – tzw. grupy zamknięte – działa w ściśle wyznaczonym czasie, od daty do daty, a skład grupy nie zmienia się. Inne – tzw. grupy otwarte lub półotwarte – pracują bez wyznaczonej daty kończącej istnienie grupy, a kolejni uczestnicy zajmują miejsca opuszczone przez poprzedników.
Liczebność grup to na ogół kilka, kilkanaście osób. Istnieją także takie grupy, w których uczestniczy jednocześnie nawet kilkuset ludzi – są to jednak grupy bardzo krótkoterminowe, istniejące przez 1-2 sesje.
Grupy psychoterapeutyczne prowadzone obecnie przeze mnie
półotwarta grupa czwartkowa, prowadzona z Katarzyną Semczuk-Dembek na ul. Freta 20/24a w godz. 19:00-21:00; do tej grupy można dołączać, jeśli tylko są wolne miejsca; zainteresowanych proszę o kontakt z biurem Pracowni Dialogu.
Kto szczególnie może skorzystać na psychoterapii grupowej
Psychoterapia grupowa ma charakter uniwersalny i proponuje się ją pacjentom z bardzo zróżnicowanymi trudnościami. Badania pokazują, że ta forma terapii jest co najmniej równie skuteczna, co psychoterapia indywidualna.
Z pewnością wszyscy ci, którzy doświadczają dyskomfortu wynikającego z nieudanych, niesatysfakcjonujących relacji z innymi ludźmi, mogą uznać grupę za szczególnie dobre miejsce do pracy nad sobą. Udział w psychoterapii grupowej to bardzo żywe doświadczenie, wzbudzające dużo uczuć związanych z tu i teraz funkcjonowania grupy. Uczestnicy mogą obserwować siebie nie tylko przez pryzmat wypowiedzi terapeutów, lecz także, a może przede wszystkim, dzięki temu, co i jak mówią pozostali członkowie grupy.
Udział w grupie warto polecić tym, którzy:
nie są zadowoleni z tego, jak wyglądają ich więzi z bliskimi,
chcą dowiedzieć się więcej o tym, jak są spostrzegani,
doświadczają w życiu niechcianej powtarzalności w kontaktach,
nie wiedzą, jak rozmawiać z innymi o swoich uczuciach, oczekiwaniach, potrzebach.
Mimo, że grupy szczególnie polecane są tym, którzy swoje trudności wiążą z innymi ludźmi, to jednak z dwóch powodów przy podejmowaniu decyzji o rozpoczęciu psychoterapii zawsze warto rozważyć możliwość udziału w grupie terapeutycznej. Po pierwsze, zdecydowana większość trudności psychologicznych w ten lub inny sposób wynika z niesatysfakcjonujących relacji z innymi. Po drugie, badania pokazują, że nawet te osoby, które nie wiążą swoich trudności z kontaktami z ludźmi, istotnie korzystają na udziale w grupach psychoterapeutycznych.
Jakie są zalety psychoterapii grupowej
Warto wymienić dwie podstawowe cechy wyróżniające terapię grupową:
Żywe, bezpośrednie doświadczenie obecności innych ludzi (poza terapeutą) jest okazją do usłyszenia o wielu punktach widzenia i sposobach przeżywania, a to z kolei wnosi wielowymiarowość i pozwala odkrywać niewidziane dotąd znaczenia własnych przeżyć. Różnorodność uczestników grupy i ich motywacja do wspólnej pracy nad sobą stanowią zachętę do przezwyciężania trudności i bolesnych chwil w terapii. Podobieństwo doświadczeń, odkrywane często z zaskoczeniem, potrafi przynieść bardzo dużą ulgę i dać oparcie wynikające z solidarnego zmagania się z podobnymi przeciwnościami.
Psychoterapia grupowa jest na ogół tańsza niż psychoterapia indywidualna – przy tej samej częstotliwości spotkań (raz w tygodniu) sesje grupowe na ogół kosztują mniej.
Przeciwwskazania do udziału w grupie terapeutycznej
Trudno wyróżnić jednoznacznie przeciwwskazania, ponieważ – jak już pisałem – większość osób może z powodzeniem uczestniczyć w psychoterapii grupowej. Warto jednak zastanawiać się, czy osoba zainteresowana może skorzystać z konkretnej grupy. Wejście do grupy poprzedzone jest zwykle konsultacjami indywidualnymi, w czasie których można omówić wszelkie wątpliwości z prowadzącymi bądź organizatorami psychoterapii grupowej.
Wydaje mi się, że za przeciwwskazanie można uznać taki rodzaj doświadczeń zainteresowanego, który mógłby uczynić zeń osobę samotną w grupie – mam na myśli doświadczenia szczególnie piętnujące, wstydliwe, dziwaczne, drastyczne czy przerażające, których najprawdopodobniej nikt inny w tej konkretnej grupie nie przeszedł. Nawet wówczas jednak warto na konsultacji z prowadzącymi uważnie zastanowić się, czy jednak grupa – ze swoim olbrzymim potencjałem przyjmowania i akceptowania różnorodności – nie jest dobrą propozycją terapeutyczną.