Kto to jest psychiatra

Psychiatra jest lekarzem specjalistą w dziedzinie psychiatrii. Proponuje więc przede wszystkim medyczne myślenie o trudnościach, z którymi zgłaszają się do niego pacjenci. Myślenie medyczne odnosi się do objawów, obejmuje postawienie diagnozy psychiatrycznej i zalecenie określonej kuracji, najczęściej farmakoterapii, czyli leczenia przy pomocy leków.

Lekarz posługuje się uwspólnionym zestawem kryteriów diagnostycznych – w Polsce jest to Międzynarodowa klasyfikacja chorób i problemów zdrowotnych, wersja 10, zwana w skrócie od nazwy angielskiej ICD-10.

Kiedy warto zgłosić się do psychiatry

Z porady psychiatry warto korzystać tak, jak z porad dowolnego innego lekarza – jeśli coś nas niepokoi w naszym zdrowiu i chcemy dowiedzieć się, czy trudność ta ma charakter chorobowy i czy istnieje jakaś forma jej leczenia.

Oczywiście zjawiska dotyczące zdrowia psychicznego mają specyficzny charakter, ponieważ zmienia się nie tylko przedmiot naszej percepcji, ale i sam sposób spostrzegania – chorzy zauważają, że czują się inaczej, doświadczają nieznanych wrażeń zmysłowych czy myślowych, inaczej rozumują.

Warto podkreślić, że wizyta u psychiatry w ramach NFZ nie wymaga skierowania od lekarza pierwszego kontaktu.

Farmakoterapia

Lekarz jest jedynym specjalistą, który ma prawo ordynować farmakoterapię, a więc określać rodzaj i dawki leków oraz wystawiać recepty. To z lekarzem należy konsultować wszelkie zmiany w dawkach przyjmowanych leków. Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem lekarzowi nie wolno wystawić recepty bez osobistego kontaktu z pacjentem.

Odpowiedzialność prawna

Tajemnica lekarska

Lekarzowi nie wolno nikomu ujawniać faktu, że osoba pełnoletnia jest jego pacjentem. Tym samym nie wolno mu także informować nikogo (np. z rodziny) o stanie zdrowia pacjenta. Nawet w przypadku spraw sądowych lekarza obowiązuje tajemnica, chyba że sąd na oddzielnym posiedzeniu postanowi inaczej.

Przymusowa hospitalizacja

Lekarz ma prawo skierować pacjenta do szpitala w trybie przymusowym, niezależnie od woli samego pacjenta. Oczywiście ze względu na niebezpieczeństwo nieuzasadnionego ograniczenia swobód obywatelskich decyzja taka musi być bardzo dobrze uzasadniona przed odpowiednimi organami, jednakże lekarz posiada tę szczególną władzę. Wynika to także z faktu, że jest odpowiedzialny za stan zdrowia pacjenta i do jego obowiązków należy uniemożliwić pacjentowi podjęcie czynności zagrażających zdrowiu i życiu.

Kto to jest psycholog

Psycholog to absolwent magisterskich studiów psychologicznych. Dysponuje usystematyzowaną wiedzą na temat psychiki ludzkiej, zachowań i motywacji. Psycholog zajmuje się diagnostyką psychologiczną, do której może wykorzystywać narzędzia psychometryczne, w szczególności – testy psychologiczne. Psycholog-naukowiec pogłębia wiedzę teoretyczną na podstawie badań naukowych. Psycholog może także zajmować się psychoterapią i pomocą psychologiczną.

Czy psycholog to to samo co psychoterapeuta?

Nie, nie każdy psycholog zajmuje się prowadzeniem psychoterapii, choć studia psychologiczne wzbogacają wiedzę o człowieku i w tym sensie przydają się w pracy klinicznej. Także nie każdy psychoterapeuta to psycholog, ponieważ zgodnie z polskim prawem zajmować się psychoterapią może każdy. Jeśli więc myślicie Państwo o podjęciu psychoterapii, szukajcie przede wszystkim psychoterapeuty, nie koniecznie psychologa.

Kto to jest psychoterapeuta

Psychoterapeuta to specjalista zajmujący się prowadzeniem psychoterapii, posiadający odpowiednie wykształcenie, stale doskonalący umiejętności zawodowe, korzystający z superwizji i aktywnie zaangażowany w środowisku psychoterapeutycznym.

Co czyni psychoterapeutę specjalistą?

Pytanie jest istotnie ważne, ponieważ brak przepisów regulujących zawód psychoterapeuty sprawia, że nazywać siebie psychoterapeutą może każdy. W Polsce istnieją zrzeszenia psychologów, psychiatrów i psychoterapeutów, w których to zrzeszeniach od lat wypracowuje się standardy gwarantujące osobom korzystającym z psychoterapii profesjonalny poziom pomocy.

Rekomenduję korzystanie wyłącznie z usług ludzi, którzy są zrzeszeni w którejś z następujących instytucji i posiadają certyfikat przez nią wydany:

• Polskie Towarzystwo Psychologiczne
• Polskie Towarzystwo Psychiatryczne
• Polskie Towarzystwo Psychoanalityczne
• Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychoanalitycznej

Dlaczego certyfikat psychoterapii jest tak ważny

1. Certyfikaty psychoterapii wydawane przez Polskie Towarzystwo Psychologiczne i Polskie Towarzystwo Psychiatryczne są certyfikatami wydawanymi przez podmiot niezależny od instytucji prowadzących szkolenia. Oznacza to możliwie duże skoncentrowanie na przesłankach merytorycznych przydzielenia certyfikatu, a nie merkantylnych (np. w interesie finansowym, a nie tylko merytorycznym, szkoły jest przyznawanie certyfikatu możliwie dużej liczbie uczniów, co miałoby świadczyć o jakości szkolenia i zachęcać do zgłaszania się nowych kandydatów, liczących na łatwość uzyskania uprawnień).
2. Stowarzyszenia funkcjonują od lat (np. PTPsychologiczne obchodziło niedawno setne urodziny), doskonaląc w tym czasie i korygując procedury uzyskiwania certyfikatów. Oczywiście wiek instytucji nie jest tożsamy z jej wartością, jednak trwałość organizacji wiąże się z ogromnym zaangażowaniem jej władz w środowisko psychoterapeutyczne, co wyraża się organizowaniem konferencji i wydawaniem publikacji, doskonaleniem zasad etycznych zawodu i kształtowaniem standardów merytorycznych.
3. Stowarzyszenia formułują jasne i dostępne dla każdego zasady uzyskiwania certyfikatu, które streszczam poniżej.

Wymogi uzyskania certyfikatu psychoterapeuty

Według kryteriów proponowanych przez Polskie Towarzystwo Psychologiczne, warunkiem uzyskania certyfikatu psychoterapeuty jest:

• posiadanie wykształcenia wyższego w stopniu magistra,
• 5 lat samodzielnej pracy psychoterapeutycznej w wymiarze nie mniejszym niż 10 godzin tygodniowo,
• 1250 godzin szkolenia teoretycznego i praktycznego w zakresie psychoterapii, w tym:
• co najmniej 150 godzin superwizji,
• staż kliniczny - min. 300 godzin;
• psychoterapia własna lub inne doświadczenie rozwojowe - co najmniej 250 godzin.

Psycholog a psychoterapeuta

Psycholog to absolwent studiów psychologicznych na poziomie co najmniej magisterskim. Psychoterapia to tylko jeden z obszarów aktywności zawodowej psychologów.

Psychologa obowiązuje kodeks etyczny, określający zasady wykorzystywania wiedzy psychologicznej, w tym dość jasno precyzujący, kiedy psychologowi nie wolno używać umiejętności zawodowych.

Psychoterapeuta natomiast to specjalista w dziedzinie psychoterapii – niekoniecznie będący psychologiem. Ze względu na brak regulacji prawnych, chroniących w odpowiedni sposób interesy klientów psychoterapeutów, warto zwracać uwagę, czy dany psychoterapeuta posiada certyfikat psychoterapii lub superwizji uznanego towarzystwa (więcej…).

Tak więc ani psycholog nie jest zawsze psychoterapeutą, ani psychoterapeuta psychologiem.